آرشیو اخبار آرشیو اخبار
خروجی خبرخوان خروجی خبرخوان اخبار
جستجو برای      

  ستاد ديه
  انجمن حمايت از زندانيان
  مركز مراقبت بعد از خروج زندانيان
  آيين نامه اجرايي مددكاري اجتماعي
  گزارش عملکرد مراکز مراقبت بعد از خروج

 

آمار بازدید

  • تعداد کل بازدید: 1401350
  • تعداد بازدید از این صفحه: 914784
  • تعداد بازدید امروز: 19
  • تعداد کاربر آنلاین: 3

 

 

گزارش عملکرد مراکز مراقبت بعد از خروج
«بسمه تعالي»

مراقبت هاي بعدازخروج زندانيان آزادشده، رسالتي همگاني
        (معرفي اهداف، ساختاراداري، اقدامات ياورانه حمايتي و عملكرد سال 91 مراكزمراقبت بعدازخروج)
مقدمه:
       روابط آدميان درجامعه ازنظم وقواعدخاصي تبعيت مي كند، مردم جامعه ايفاگرنقشهايي هستند كه جامعه ازآنها انتظاردارد، نقشهاي اجتماعي كه وظايف افراد را در برابر يكديگر و حقوق آنها را براي واداشتن افراد به ايفاي وظايف خود تعيين مي كند بي نظمي ونابهنجاري درجامعه زماني پديد مي آيد كه افراد به وظايف خود عمل نكنند و يا نسبت به وظايف خودآگاه نباشند، درچنين زماني است كه جامعه ازشيوه هايي نظيراجتماعي كردن ازطريق فشارگروه ها(اوليه يا ثانويه)، الزام به رعايت قواعد و قوانين اجتماعي از طرق مختلف به منظور نظارت و كنترل نظم اجتماعي درجهت مبارزه با انحرافات اجتماعي استفاده مي كند. يكي از اين شيوه ها، مجازات حبس مي باشد كه در اين خصوص جرم شناسان، حقوقدانان، جامعه شناسان، روانشناسان و سايرعلوم،  دو ديدگاه متفاوت را بيان داشته اند:
1.    عده اي از آنان، تشديد مجازات را  شيوه منطقي براي پیشگیری ازتكرارجرم مي دانند و به اقدامات حمايتي، اصلاحي و تربيتي چندان اعتقادي ندارند.
2.    عده ای ديگرضمن پذیرفتن نقش مجازاتها، شيوه هاي مبارزه با بزهکاری را :
درمرحله اول: پیشگیری جرایم به وسیله اقدامات تامینی، مبارزه با انگیزه ها وعوامل جرم زا، دگرگونی در نظام فکری، فرهنگی و اقتصادی جامعه
و درمرحله دوم: سبب شناسي وكشف انگیزه ها واستخراج مجموعه عوامل زمينه ساز و آشكاركننده ارتكاب جرم در مجرمين
و در مرحله سوم: انجام اقدامات حمايتي نظير آموزش مهارتهاي اساسي زندگي، ارائه خدمات  مشاوره اي  و روانشناسي، مددكاري، حرفه آموزي  و كاريابي و به طور كلي با توانمند سازي آنان توسط تيم توانبخشي(مددكار، روانشناس، روانپزشك، پزشك و...) مي دانند. ازمنظراخيرفردی که مرتکب عمل خلاف می شود قبل ازآن که یک مجرم باشد قربانی عوامل جرم زا ازجمله عوامل اجتماعی، خانوادگی، فقرفرهنگي و اقتصادی و...شده است.
از ديدگاه فوق با توجه به وضعيت خاص زندانيان در بدو آزادي، پیشگیری ازتکرارجرم ازطريق ايجاد مراكزحمايتي، مشاوره اي و آموزشي ازاهمیت بالایی برخورداراست. زیرا زنداني در هنگام آزادي يا :
- فاقد شغل است (اخراج شده و اجازه عودت بكار سابقش را ندارد يا سرمايه خود را از دست داده است و يا امكان استخدام در كار جديد را بدليل سوء‌ سابقه ندارد).
- بدهكار است و براي معيشت روزانه خود و خانواده اش دچار مشكل است.
- فاقد اعتبار اجتماعي است.(از روبرو شدن با جامعه وحشت دارد)
- بعضاً فاقد سرپناه است.
- مبتلا به اختلالات مختلف روانی – شخصیتی است.
- در برقراري ارتباط با ديگران مشكل دارد و به ديگران و نهادهاي اجتماعي اعتماد ندارد.
 - مكرراً دچار ناكامي شده و اعتماد به نفس خويش را از دست داده است.(احساس تنهايي مي كند ‌در نتيجه افسرده است)
- انتظار خانواده از او بالاست.
- مسئوليت پذيري را فراموش كرده است.
- به شدت حساس و در معرض لغزش است.
- نسبت به همه احساس بغض و كينه دارد.
- شبكه هاي حمايت اجتماعي را از دست داده است. (خانواده، دوستان، همكاران، ساكنين محله و اقوام)            - تمايل دارد از دست رفته ها را به سرعت جايگزين كند.
- ممكن است از سوي گروه هاي تبهكار تحت فشار قرار گيرد.
 - ممكن است براي جبران از دست رفته ها، اعمال خلاف را با كسب تجارب گذشته خويش و هم سلوليهايش از سر گيرد.

از این رو درسالهاي اخيرضرورت تاسيس مراکزمراقبت بعدازخروج به منظوركاهش جمعيت كيفري زندانها ازطريق ايجاد سازوكارهاي مدون علمي در دستگيري از مددجويان آزاد شده و مبارزه با عوامل جرم زا درجهت جلوگيري از بازگشت مجدد به زندان بر همگان احساس شد. اين سيرتحولي درسطوح مختلف دستگاه قضايي كشورخاصه درسطح سازمان زندانها نيزقابل مشاهده وبررسي است. تاكيد مسئولين قضايي كشور بر حبس زدايي و استفاده ازمجازاتهاي جايگزين ازجمله اقداماتي است كه با پشتوانه نظري وعقيدتي نظام مقدس جمهوري اسلامي برآن تاكيد شده است. درسطح سازماني زندانها نيزچرخش ازنگاه انتظامي وپليسي وتاكيدبرروشهاي اصلاحي وتربيتي درطي دو دهه اخيرقابل توجه وتامل است. گذرازتمركز بر برنامه ي انتظامي به گسترش اقدامات حمايتي وتاميني درحوزه هاي مختلف اين سازمان به چشم مي خورد با تاكيد بر آموزش مهارتهاي مختلف روانشناختي، قضايي، حقوقي و... وگسترش اقدامات تعقيبي نظيرحمايتهاي مختلف مددجوحتي پس ازآزادي ازجمله فعاليتهاي فوق است. مراكزمراقبت بعدازخروج با هدف توانمندسازي مددجويان پس ازآزادي آنها وكاهش احتمال تكرار جرائم تاسيس وبه فعاليت خودادامه مي دهد.
تاريخچه تاسيس مراکز مراقبت بعداز خروج :
اولین مرکزمراقبت به صورت آزمایشی درسال1376 در خراسان رضوي وسپس دراواسط سال 1378 درتهران شروع به كاركرد. درسال 1379با ارزيابي مثبت عملكرد مراكزمراقبت استانهاي خراسان و تهران، به طوررسمی مراكزمراقبت درتمامي مراكزاستاني كشورراه اندازی شد. این مراکزبا فعالیتهایی نظیرحرفه آموزی، ایجاد اشتغال، اعطاي تسهیلات اعتباري و وام خوداشتغالي، مشاوره و مددکاری، تامین مسکن از طريق پرداخت وديعه مسكن و... توانستند اثرات مطلوبی در روند پیشگیری ازبازگشت مجدد به زندان وبه طوركلي پيشگيري ازتكرارجرم داشته باشند. هم اكنون نتيجه عملكرد اين مراكز، مراجعه روزافزون زندانيان آزاد شده اي است كه متقاضي دريافت خدمات بوده كه اين مساله درحال حاضر با امكانات موجود تناسبي نداشته و توجه جدي مسئولين درون وبرون سازماني را به رفع مشكل مي طلبد.

اهداف مراكز مراقبت بعد از خروج
      به طوركلي مراكزمراقبت بعد ازخروج اهداف كلي وفرعي زيررا دنبال مي كنند.

1- اهدف كلي :
الف) پيشگيري از وقوع جرم مجدد و كاهش احتمال بازگشت به زندان (كاهش جمعيت كيفري زندانها).
  ب) صرفه جويي درهزينه هاي زندانباني وجلوگيري ازاتلاف سرمايه هاي مالی، انسانی واجتماعي ازطريق كاهش احتمال تكرار جرائم.

    2- اهداف فرعي:
الف) پيشگيری از آسيبهای روحی _ روانی و اجتماعي مددجويان آزادشده.
  ب) حمايت ازخانواده مددجو در برابر آسيبهای روحی _ روانی و اجتماعي ( ايجاد و تقويت انسجام خانوادگي مددجويان).
  ج) جلب حمايت خانواده، دوستان وبازسازی مجدد شبکه های اجتماعی و ارتباطي مددجويان(جامعه پذيری مددجويان آزادشده).
  د) ارتقاء سطح آگاهی ودانش در زمينه های مختلف علمی، فرهنگی، اجتماعی ومذهبی مددجويان وخانواده آنان ( اصلاح نگرش و بازسازی شخصيت مددجويان ).
  ه) ايجاد اشتغال پايدارو کاهش نرخ بيکاری درجامعه مددجويان.
  و) تلاش براي اصلاح پيشينه هاي ذهني ونگرش منفي جامعه نسبت به مددجويان.

ساختاراداري، مشروح وظايف و نيروي انساني 
مراكزمراقبت به منظور رسيدن به اهداف خود وارائه خدمات به مددجويان ازواحدها و بخشهاي مختلفي تشكيل شده است كه در زير ضمن معرفي اين واحدها و بخشها، اهم فعاليتهاي آنها رابیان خواهیم کرد. دراينجا لازم به ذكر است به غير از مركزمراقبت استان تهران اين واحدها وبخشها درتمامي مراكزمراقبت فعال نمي باشد و مطالب زير درواقع جمع بندي از فعاليتهاي كليه بخشها و واحدهاي مراكزمراقبت سراسر كشور مي باشد.

واحد پذیرش و تحقیقات:
دوماه قبل از آزادی مددجوخلاصه پرونده شخصیتی وي كه درواحد مددکاری زندان تهيه و تنظيم شده است توسط شورای طبقه بندی زندان به مرکزمراقبت ارسال می گردد. مددجو پس ازآزادی با مراجعه به مرکزمراقبت ابتدا با تکمیل فرم اولیه پذیرش به اختصار کلیه اطلاعات اجتماعی، اقتصادی، خانوادگی و فردی خود را درج نموده و در انتهای فرم، نیازهای اولیه و ضروری خود را جهت دریافت خدمات به ترتیب اولویت درج می نماید، پس ازتنظیم فرم ازمددجو مصاحبه تشخیصی بعمل می آید تا با توجه به اطلاعات به دست آمده ازخلاصه پرونده شخصیتی مددجو در واحد مددکاری زندان، فرم اولیه پذيرش ومصاحبه تشخیصی مددکار پذیرش به مشکلات دیگری نظیرمسائل فردي(روانی- شخصیتی)، اجتماعی وخانوادگی که دارای اهمیت کمتری نزد مددجوست آگاهی پیدا می کند که مددجویان معمولا درفرم اولیه به آن اشاره نمی کنند ولی درعین حال این مشکلات از دیدگاه تيم توانبخشي مركزبسیارمهم می باشد. پس  از این مرحله مددکار پذیرش با هدایت  و راهنمایی مددجویان به واحد خدمات اجتماعي اولین گام را درحل مشکل مددجو برمی دارد. 

اهم فعالیتهای واحد پذیرش و تحقیقات عبارتند از:
1- پذیرش مددجو.
2- تکمیل فرمهای پذیرش. (مصاحبه اولیه با مددجو)
3- استعلام اززندان برای رفع ابهام سوابق مددجویان خود معرف.
4- اعطای کمکهای نقدی و غیرنقدی به مددجویان معسرونیازمند.(كمكهاي موردي كه به تشكيل پرونده منجر   نمي شود)
5- معرفي به واحد خدمات اجتماعي.

واحد خدمات اجتماعی
این واحد به منظوربرنامه ریزی، امدادرسانی وهماهنگی درارائه خدمات ازبخشهای زیرتشکیل شده است:


الف) بخش مددکاری
بخش مددکاری مركزمراقبت، پس ازآزادی مددجو درجامعه پذیری واجتماعی شدن مددجویان نقش بسیارمهم وپيچيده اي دارد زیرا درتلاش است زمینه هدایت معنوی ومادی مددجویان رابا توجه به شناخت پتانسيلهاوتوانائیهاي مددجوبه منظورشکوفا ساختن استعدادهایی که برخود مددجو تا به حال پوشیده بوده است، فراهم كند تا مددجو با قادرسازي وتوانمندي هاي بوجود آمده، بدون كمك مددكار بر مشکلات روحی، اجتماعی و اقتصادی خودغلبه كند. براي مددجو به عنوان انسانی دارای مشکل بدون در نظرگرفتن نوع جرم ارتکابی، میزان حبس، میزان سابقه، تفاوتهای جنسی، سنی، مذهبی و … اولین گام درارائه خدمات حرفه ای دراين بخش برداشته مي شود.

اهم فعالیتهای بخش مددکاری عبارتند از:
1- مصاحبه پذيرش: به طوركلي مصاحبه پذيرش اين دو هدف را دنبال مي كند: ابتدا مشخص كردن دليل مراجعه مددجو به مركز مراقبت و سپس قضاوت كردن در اين مورد كه آيا امكانات، تسهيلات و خدمات مركز مراقبت        مي تواند نيازهاي مددجو را رفع كند يا خير. دراين نوع مصاحبه موارد زيرغالبا مطرح مي باشد:
نام ونام خانوادگي مددجو،جنس،سن،شغل،اطلاعات هويتي،مشكل،سابقه مشكل وشرح آن،سابقه اقدامات قبلي، سابقه جرم، نوع و ميزان محكوميت ،نوع آزادي،سابقه جرم درخانواده، تعدادافرادخانوار،تفكرخودكشي گرا/قتل گرا،وضعيت رواني مددجو(آراستگي،لباس،هوشياري،تمركزحواس،حافظه،اختلال تفكر،توهم ياخودكشي،بينش وقضاوت) ، دليل مراجعه مددجو و خدمات وتسهيلات مركزمراقبت.
 2- تشكيل پرونده مددكاري:پس ازانجام مصاحبه پذيرش وابرازتمايل مددجوبراي دريافت خدمات مركزمددكاربادريافت مداركي نظيرتكميل فرم پذيرش،تصويرازكليه صفحات شناسنامه،تصويركارت پايان خدمت،تصويرمدرك تحصيلي،تصويرگواهي مهارت هاي فني وحرفه اي،استعلام سوابق اززندان و...نسبت به تشكيل پرونده مددكاري اقدام مي كند.
3- مصاحبه تشخيصي: فرايندي كه درآن مددكاردريك رابطه چهره به چهره با مددجومسائل ومشكلات رواني،اجتماعي وخانوادگي مددجوراموردبررسي قرارداده وبرنامه حمايتي( Social Planing )مناسب رابراي ايشان تعيين مي كند.
4- كار با فرد: رابطه اي حضوري بين مددكار و مددجواست كه طي آن مددكار به مددجو كمك مي كند تادرك و شناخت بهتري ازمسائل وموقعيت خود بدست آوردتاقادرگردددرمواجهه با پيشامدها ومشكلات زندگي تصميم گيري مناسب تري داشته باشد.
5- كارباخانواده:تلاشي است درجهت بهره گيري ازتوانمنديهاي حمايتي خانواده درحل مسائل فردي ورفع وياكاهش مشكلات خانوادگي كه زمينه سازمسائل فردي ورواني مددجو مي باشد. به عبارت ديگركارباخانواده آماده سازی خانواده وارائه آموزشهای لازم درخصوص پذیرش مددجوتوسط خانواده، بستگان،دوستان وبالا بردن سطح آگاهی آنان نسبت به مسائل اجتماعی، فرهنگی و برنامه ریزی به منظورمشارکت فعال خانواده درپیشگیری ازوقوع ناهنجاریهای فردی- خانوادگی وافزایش توانمندی آنان درجهت حل یا کاهش مشکلات مي باشد.
6- كارباگروه: تلاش علمي- حرفه اي است كه مددكاربه افراددرقالب گروههاي اجتماعي وازطريق فعاليتهاي گروهي عرضه  مي كندتااستعدادها،خلاقيتهاوتوانايهاي بالقوه اعضا رابه حداكثرتجلي برساند.درحقيقت مددكاري گروهي به اعضاي گروه كمك مي كندتاباكسب تجربه هاي عملي، وظيفه اجتماعي خودراتوسعه وگسترش دهندوبا توانايي بيشتربتوانند مسائل فردي،گروهي واجتماعي راحل وفصل كنند.مددكاراجتماعي بابهره گيري ازاين روش سعي دارد شايستگي افرادواستعدادهاي نهفته آنهارا متجلي سازد.
7- بازديدازمحل سکونت،کاروتحصيل مددجويان،بستگان ودوستان وي ومداخله وسركشي دربحران خانواده مددجويان خاص با هدف اقدام به موقع براي پيشگيري ازبروز آسيبهاي حادوانجام اقدامات اوليه.
8- نظارت براستمراركارمددجويان پس ازدريافت وام خوداشتغالي: براساس ماده6 بند ح دستورالعمل كمك به اشتغال زندانيان آزادشده ازطريق اعطاي وام وجوه اداره شده مراكزمراقبت موظفند پس ازاعطاي وام اشتغال حداقل هر3ماه يكبار براي اجراي طرحها وادامه كارمددجويان (ادامه شغل،تغييرشغل،تغييرمحل جغرافيايي،رفع مشكلات وموانع مددجو،ارائه مشاوره هاي لازم و...) نظارت نمايند.
9- مذاكره باصاحبخانه، بستگان، دوستان و...: يعني استفاده ازهنرارتباطات موثراجتماعي وخلاقيت وتوانمنديهاي فردي به منظوررايزني درجهت رفع مسائل ومشكلات مددجو. به عبارت ساده تررايزني با صاحبخانه دوستان، بستگان و... درجهت حل مشكلات مددجو.   
10- پيگيري جهت عودت مددجويان به محل كارسابقشان: طي اين فرايند مددكاران مركزمراقبت بارايزني وپيگيري بامحل كارسابق مددجويان، موجبات عودت به كار واشتغال مددجويان آزادشده را فراهم مي آورند.
11- جلسات مشترك تيم توانبخشي:منظورجلساتي است كه توسط تيم توانبخشي(رئيس مركز،مددكار،روانشناس وكارشناس اشتغال و حرفه آموزي) درخصوص نحوه ارائه خدمات به مددجويان خاص برگزارمي گردد.
12- معرفي به سايرسازمانها، نهادهاومراكزحمايتي دولتي وغيردولتي

ب ) بخش مشاوره و روانشناسی
دراین بخش با به کارگیری اصول روانشناختی سعی درتشخیص ودرمان مشکلات مددجويان وخانواده آنان نظیر اختلالات شخصیتی - رواني و اختلالات اضطرابی ناشی از فشارهای شدید خانوادگی، محیطی، اقتصادی و اجتماعی می شود. سپس روانشناس با ارزیابی صحیح موقعیت مددجوومبنای دسترسی به منابع با تصمیم گیری وبرنامه ریزی صحیح با کمک به تغییردر سبک زندگی مددجو، نقش موثری دركاهش تنشهاي رواني- اجتماعي وي دارد.

اهم فعالیتهای بخش مشاوره و روانشناسی عبارتند از:
1-    مصاحبه تشخيصي:يعني تشخيص مجموعه علائم ونشانه هايي كه مي توانند درقالب يك چارچوبه وتابلوي باليني نشان دهنده يك اختلال وياتركيبي ازاختلالات باشند.
2-    تشخيص افتراقي: به منظورايجادوجوه تمايزبين اختلال يا سندرم تشخيصي با اختلالات ويا سندرم هاي مشابه انجام مي گيرد.
3-    روان درماني فردي:در روان‌درماني فردي، فرد با روان‌درمانگر خود درجلسات ملاقاتي كه فقط آن دودرآن شركت مي‌كنند حضور مي‌يابد تا اين امكان فراهم ‌آيد كه با احساسات و افكار خود آشنايي عميق بيابد، به علت وجود آنها پي‌ببرد، روابط فردي خودراباديگران وباچيزهايي كه زندگي جمعي را مي‌سازند آشكارتردرك كرده وآنها رابهتربشناسد ودريك نگاه كلي شخصيت خود را بهتر درك ‌كند. تنها بعد از اين مرحله است كه فرد مي‌تواند براي رفع مشكلاتي كه وي را فرسوده كرده‌اند اقدام كند، بدون اينكه مانندگذشته دائماًحالت ضعف، ناتواني، درد، خودخوري، سركشي، پرخاش و خشونت و غيره جلوي رفع مشكلاتش را بگيرند.به عبارت ديگرمشاوره فردي با هدف كمك به فرد درجهت رفع ويا كاهش مشكلات رواني،اجتماعي وروابط بين فردي وافزايش توان اودرسازگاري وحل مساله صورت مي گيرد.
4- خانواده درماني:درخانواده درماني تمام اعضاء يك خانواده به عنوان تك‌تك اعضاء يك سيستم شركت مي‌كنند. درابتدافقط مشكلاتي وجوددارندكه تاب وتوان يكايك اعضاءراسلب كرده‌اند. هركدام ازاعضاي خانواده عليرغم تلاشهاي بسيارشان براي كنترل دامنه مشكلات رفته‌رفته به جايي رسيده‌اند كه نمي‌توانند با يكديگروبعنوان تك‌تك اعضاء يك سيستم مشكلاتشان راحل كنند. بلكه هركدام با رفتارشان باعث پايدارماندن مشكلات و سختترشدن آنها مي‌شوند. 
هدف اول درخانواده‌ درماني فهميدن نقش تك‌تك اعضاء خانواده براي برنامه ريزی و ايجاد تغييرات لازم است. در اين شکل از كاردرمانی خانواده بعنوان يك سيستم حضورداردومي‌آموزد كه راهها و نظم‌هاي جديدي ايجاد كند و آنها را به كاربسته تا اين روابط جديد جانشين روابط قبلي شوند. خانواده بعنوان يك سيستم مي‌آموزد تا بجاي سرپوش‌گذاشتن بر مشكلات كه تنها موجب پابرجانگاه‌داشتن آنها مي‌شود براي حل يكايك مشكلات راههاي جديدي بيابد. طبيعي است كه شناخت پيدا كردن تك‌تك اعضاء خانواده از روندهاي فكري، احساسي و رفتاري خود و درك نقش و موقعيت خود بعنوان يك عضو از سيستم خانواده در تمام طول روان‌درماني نقش اساسي بازي مي‌كنند. مشكلات آموزشي وتربيتي که پدر ومادر و فرزندانشان با آن روبرو می شوند نيز در اين شيوه از كار باليني به نحو بهتري نسبت به اشكال ديگر روان‌درماني نتيجه می دهد.به عبارت ساده ترخانواده درماني بهره گيري از توانمنديهاي حمايتي خانواده درحل ياكاهش مسائل فردوخانواده مي باشد.

5-    گروه درماني: هر فردي با گذراندن تعدادي جلسات روان‌درماني فردي ، مي‌تواند به جمعي از كساني كه همان مشكلات را دارند بپيوندد. در اين حال هر عضو گروه از حمايت كنترل ‌شده اعضاي گروه برخوردار شده و تمام نقش‌هاي جديد و چيزهايي را كه مي‌خواهد يادبگيرد تا به رابطه بهتري با دنياي درون و دنياي بيرون خود دست بيابد در تمرين با ديگران آنها را در خود دروني كند.
6-    مشاوره ترك اعتياد: اقدامات مشاوره اي است درجهت توانمندسازي فرد واستفاده ازحمايتهاي خانوادگي ،محيطي واجتماعي درجهت قطع وياكاهش تدريجي مصرف مواد اعتيادآورومقابله با بحران هاي حاصل از ترك ، كاهش مصرف وتمايل به مصرف دوباره..
7- ارجاع به روانپزشك

ج) بخش اشتغال ، کاریابی و حرفه آموزی
محکومین فاقد شغل پس از گذراندن دوره محکومیت با داشتن فقر مالی وعدم امکان احراز مشاغل دولتی بدلیل سابقه کیفری جذب جامعه نمی گردندوگرفتاردور باطلی ازبیکاری، احساس بیهودگی و افسردگی می شوند که ممکن است بدلیل شکسته شدن قبح زندان بار دیگر به ورطه بزهکاری وخلاف مجدد سوق یابند، از این رو به منظورکنترل احساسات و واکنشهای منفی جامعه نسبت به این قبیل افراد و پیشگیری ازتكرارجرم دراثررویکرد دوباره به اعمال بزهکارانه، ازطریق راهکارهای مناسب با تشکیل بخش اشتغال، کاریابی وحرفه آموزی در مرکز مراقبت بعد ازخروج اقدامات لازم صورت می گیرد.

اهم فعالیتهای بخش اشتغال، کاریابی و حرفه آموزی عبارتند از:
1- مشاوره شغلی.
2- معرفی به مراکز آموزشی به منظورطی دوره واخذ گواهینامه مهارتهای فنی وحرفه ای.
3- ایجاد فرصتهای شغلی ازطریق تعامل باشرکتها، موسسات، نهادها، سازمانها، مراکزدولتی وغیردولتی، اتحادیه ها و... .
4- ایجاد اشتغال ازطریق پرداخت وام خوداشتغالی ازمحل وجوه اداره شده.
5- بازدیدازمحل سکونت وکارمددجویان متقاضی وام.
6- بازدیدازمحل کارمددجویان پس ازدریافت وام به منظورنظارت براستمرارفعالیت مددجو.(پایداری اشتغال مددجو)
7- تشکیل کمیته اشتغال به منظور بررسی پرونده و طرحهای کاری مددجویان و موافقت با اعطای وام به آنها.
8- نظارت برخرید تجهيزات اشتغال به منظورراه اندازی ياتوسعه کارگاه های مددجویان وام گيرنده.
9- پيگيري جهت عودت مددجويان به محل كار سابقشان.
10- ايجاداشتغال ازطريق تامين ابزارکارخانگي اماني توسط مركزمراقبت.(دارقالي، چرخ خياطي و...)
11- تعامل با شرکتها، کارخانجات وکارگاههای تولیدی به منظور تهیه مواد اولیه، دریافت اطلاعات شغلی وامکانات مناسب وایجاد فرصتهای شغلی به مددجویان.

د) بخش ارائه تسهیلات
این بخش به منظور کنترل و نظام مند کردن ارائه تسهیلات اعطایی به مددجویان ایجاد گردیده است کلیه واحدها و بخشهای مرکز مکلف می باشند پس از تائید ریاست مرکز مددجویان را جهت دریافت تسهیلات به این بخش هدایت کنند.
اهم فعالیتهای بخش ارائه تسهیلات عبارتند از:
1- معرفی به بانک به منظور دریافت وام خود اشتغالی
2- پرداخت وام ازدواج، ودیعه مسکن
3- پرداخت هزینه های حرفه آموزی، تحصیلی و سفر
4- پرداخت هزینه های درمانی (بستری شدن در بیمارستانها و درمانگاهها، تامین هزینه دفترچه خدمات درمانی، دارو و اقلام پزشکی و...)
5- ارائه کمکهای نقدی بلاعوض( بن، مساعدت موردی، چک) وغیرنقدی( پوشاک، ارزاق، خرید وسایل اولیه زندگی)
6- تامین ابزار کار

ه) بخش بهداشت و درمان
به منظوربهره مندي مددجويان آزادشده وخانواده آنان ازخدمات بهداشتی ودرمانی وجلوگيري ازشيوع بيماريهاي خاص ( هپاتيت، HIV ، انواع بيماريهاي عفوني و...) دربين زندانيان آزادشده وخانواده آنان، بخش بهداشت ودرمان درمركزمراقبت خدمات زيررا به مددجويان ارائه مي دهد.
اهم فعالیتهای بخش بهداشت و درمان عبارتند از:
1- ارائه مشاوره های پزشکی و آموزش بهداشت فردی وخانوادگی به منظورکاهش عوارض وپیشگیری ازگسترش بیماری.( خصوصا به آن گروه از مددجویان که مبتلا به بیماریهای پرخطر و مسری نظیر هپاتیتB ، ایدز و ...    می باشند)
   2- ارائه خدمات پزشكي(عمومي،تخصصي ودندانپزشك)توسط پزشكان رسمي وپيماني مامور،قراردادي شركتي- ساعتي وافتخاري مستقردرداخل ساختمان مركزمراقبت. 
3- اقدام جهت بیمه خویش فرمای مددجویان وخانواده آنان ازطریق معرفی وتقبل هزینه دفترچه های خدمات درمانی.
4- معرفی به آزمایشگاه جهت آزمایش تست عدم اعتیاد وارجاع مددجویان معتاد به مراکزترک اعتیاد.
5- جذب خدمات حمایتی رایگان یا مشروط بیمارستانها، درمانگاههاوپزشکان(عمومی و متخصص) سطح شهربه مددجویان و خانواده آنان.
6- تعامل با بیمارستانها، مراکزدرمانی وموسسات خیریه دولتی وغیردولتی. (خصوصا مراکزبیماریهای خاص هپاتیت، تالاسمی، سرطان و...)
7- پرداخت هزینه های درمانی بیماران شامل هزینه های بستری نمودن بیماران، دندانپزشکی، رادیولوژی، آزمایشگاهی، دارو و... .
8- ارائه بروشورهای آموزشی باهدف ارتقاي سطح آگاهی مددجویان.
9- ارجاع به کلینینگ روانپزشکی.

و) واحد روابط عمومي و فرهنگی
اين بخش به طوركلي به منظور پالایش روانی مددجويان براساس معیارهای ارزشی جامعه، جلب همکاری وتعامل ساير مراكزدولتي وغيردولتي و معرفي ارائه خدمات به عموم مردم در سطح جامعه تشكيل شده است.

اهم فعالیتهای واحد روابط عمومی وفرهنگي عبارتند از:
1- تهیه بولتنهای تبلیغاتی به منظور معرفی مركز مراقبت به  سازمانهای اجتماعی، ارگانها، نهادها، گروههاو... .
2- جلب همکاری و تعامل با نهادها، سازمانها، گروه ها، مراکز خیریه، خيرين و... .
3- معرفی اهداف و فعاليتهاي مرکز مراقبت بعداز خروج از طريق رسانه هاي جمعي( صدا و سيما، روزنامه ها، ماهنامه ها، هفته نامه ها) و سايتهاي اينترنتي.
   4- عرضه محصولات توليدی مددجویان وخانواده آنان درنمايشگاهها ويا فروشگاهاي سطح شهر.
5- اعزام مددجویان به اردوهای زیارتی، تفریحی و ورزشی.
6- برگزاری مسابقات ورزشی، فرهنگی وهنری.
7- معرفي مددجويان وخانواده آنان به كتابخانه هاي سطح شهر و پرداخت حق عضويت آنان.
8- ضبط، تکثیروپخش سی دی ونوارهای صوتی وتصویری روان درمانی، مذهبی و... .
9- توزیع قران، مفاتیح، رساله، مجلات و بروشورهای علمی، اجتماعی ومذهبی.
10- آموزش احکام اسلامی و تشکیل جلسات مذهبی.



واحد طرح و برنامه
این واحد مغزمتفکرمراکزمراقبت می باشدکه باارائه طرحهای اداری وتحقیقاتی وتدوین برنامه هاوروشهاوسنجش اثربخشی`عملکرد واحدها وبخشها درجهت اصلاح روشها و دستیابی به اهداف مراکز عمل      می نماید.

اهم فعالیتهای واحد طرح و برنامه عبارتند از:
1-    جلب همکاری ومشارکت اساتید دانشگاه ها، محققین وصاحبنظران علوم اجتماعي و روانشناسي با هدف ارتقاي سطح کیفی مرکزمراقبت.
   2- برگزاري جلسه، كنفرانس وسمينارباحضوراساتيد وصاحبنظران علوم اجتماعي و روانشناسي و... .
3-    تعامل بادانشگاه به منظورتشویق دانشجویان کارشناسی ارشد ودكتري(علوم اجتماعی، روانشناسی، مدیریت، حقوق) به انتخاب موضوع پایان نامه خودازالویتهای پژوهشی مرکزمراقبت بعد ازخروج.
4-    ارائه طرحهاي پژوهشي به منظوربهبود فرایندارائه خدمات به مددجویان وپیشگیری ازتکرارجرم ازطريق هماهنگی با اداره کل اقدامات.

واحد آمار و رایانه
پس ازپذیرش مددجویان، پرونده مددجویان براساس برنامه نرم افزاری طراحی شده درستاد سازمان ثبت ونگهداری می گردد. اهم فعالیتهای واحد آمارورایانه جمع آوری آمارواطلاعات ازواحد ها وبخش های مرکزمراقبت بعدازخروج به منظورارسال به اداره کل اقدامات تامینی و ساير مراجع ذيصلاح می باشد.

نيروي انساني مركزمراقبت
به منظورارائه خدمات به مددجويان واجراي وظايف مندرج درآئين نامه مراكزمراقبت، چارت تفصيلي مركزمراقبت بعدازخروج ازرئيس، كارشناس وكارشناس مسئول مددكاري، كارشناس اشتغال وحرفه آموزي و كارشناس امورعمومي تشكيل شده است.   
     
عملکرد آماری فعاليتهاي مراكز مراقبت:
امروزه مراكزمراقبت بعد ازخروج با توجه به فقدان نيروي انساني وامكانات اداري بااستعانت ازخداوند متعال وزحمات طاقت فرساي همكاران ، در حوزه هاي مختلف درسرويس دهي به مددجويان (زندانيان آزاد شده) وخانواده آنهااقدام به فعاليتهاي چشمگيري كرده است. در اين راستا به دليل فقدان امكانات وتجهيزات، كمبود نيروي انساني و  اعتبارات قادر به ارائه خدمات به كليه آزادشدگان مقدور نبوده لذا با اتخاذ تدابير وسياستهاي خاصي، تلاش شده تا تعداد 19561 نفر از نيازمندترين وآسيب پذيرترين مددجويان، تحت پوشش قرار گيرند.
ازجمله اقدامات اين مراكزمي توان به فعاليتهايي نظير ارائه خدمات مددكاري، مشاوره و روانشناسي، حرفه آموزي، اشتغال و كاريابي، بهداشت و درمان، پرداخت وام ( وام اشتغال، ازدواج، وديعه مسكن و...)، ارائه كمكهاي نقدي و غيرنقدي و‌جلب مشارکت ساير نهادها و سازمانهاي حمايتي كشور ازجمله كميته امداد، اداره كار و اموراجتماعي، مراكز بهداشت و درمان، اداره كل بيمه و تامين اجتماعي و خدمات درماني، بانكهاي كشاورزي وملت، اداره فني و حرفه اي، ‌موسسات كاريابي و... اشاره كرد. با جمع آوري اطلاعات آماري ازمراكزمراقبت سراسركشور در سال 91 موارد زيراستنتاج مي گردد:
الف) دربخش مددكاري درمجموع تعداد 87702 مورد خدمات نظيرتشكيل پرونده مددكاري، مصاحبه تشخيصي، مشاوره فردی، شغلی، خانوادگی و تلفني، آموزش مهارتهاي اساسي زندگي، بازدیدازمحل سکونت، کاروتحصیل مددجو و اقوام و دوستان وی، مذاکره با مسئولین، صاحبخانه، دوستان و بستگان، عودت به كارمددجويان، پيشنهاد در جهت رفع مشکلات مددجويان تحت پوشش و معرفي به سازمانها ونهادها و... ارائه شده است.
ب) دربخش مشاوره وروانشناسي تعداد43908 مورد خدمات نظيرمصاحبه تشخيصي وتشخيص افتراقي، مشاوره فردی، گروهی، خانوادگی، ترک اعتیاد، روان درمانی، گروه درمانی، خانواده درمانی ، انجام مصاحبه بالینی وانجام تست وارزیابی روانشناختی، مداخله دربحران خانواده و سرکشی ازخانواده مددجویان خاص به مددجويان تحت پوشش وخانواده آنان ارائه شده است.
ج) در بخش اشتغال، کاریابی وحرفه آموزی تعداد 39118 مورد خدمات نظيرمشاوره شغلي نظارت برخريدتجهيزات اشتغال وتامين ابزاركسب وكارخانگي  به مددجويان تحت پوشش ارائه شده است. ، لازم به ذكرمي باشد علاوه برخدمات فوق با پرداخت وام اشتغال به 2943 نفر از مددجويان و ایجاد فرصتهای شغلی ازطریق تعامل با شرکتها، گروهها، موسسات، نهادها، سازمانها، مراکز دولتی و غیردولتی، انجمنها، اتحادیه ها، خیریه ها و... نيز خدماتي به مددجويان ارائه شده است.
 د) در بخش بهداشت ودرمان تعداد62332 مورد خدمات نظيرمشاوره پزشكي،آموزش بهداشت فردی و خانوادگی، ويزيت توسط پزشكان عمومي ومتخصص، اقدام جهت بیمه خویش فرما ازطریق معرفی و تقبل هزینه دفترچه های خدمات درمانی، انجام آزمایش تست عدم اعتیاد، ارائه خدمات كلينيك مثلثي در راستاي كاهش رفتارهاي پرخطر، جذب خدمات حمایتی رایگان یامشروط پزشکان سطح شهر، بیمارستانها، مراکزدرمانی وموسسات خیریه دولتی وغیردولتی ، تامین دارو به مددجويان تحت پوشش وخانواده آنان ارائه شده است.
ه) دربخش فرهنگی تعداد45503 مورد خدمات نظيرعرضه محصولات توليدي مددجويان وخانواده آنها درنمايشگاهها وفروشگاههاي سطح شهر، اعزام مددجویان به اردوهای زیارتی، تفریحی و ورزشی،  برگزاری مسابقات ورزشی و فرهنگی، ضبط، تکثیرو پخش سی دی و نوارهای صوتی و تصویری روان درمانی، مذهبی، تهیه و توزیع قران، مفاتیح، رساله، مجلات و بروشورهای علمی، اجتماعی و مذهبی،  آموزش احکام اسلامی و تشکیل جلسات مذهبی به مددجويان تحت پوشش وخانواده آنان ارائه شده است.
و) دربخش ارائه تسهیلات تعداد 12415مورد خدمات نظيرارائه وام وديعه مسكن، وام ازدواج، پرداخت هزینه های حرفه آموزی، تحصیلی و سفر، پرداخت هزینه های درمانی، ارائه کمکهای نقدی( بن، مساعدت موردی، چک ) وغیرنقدی ( پوشاک، ارزاق، خرید وسایل اولیه زندگی)، تامین ابزار کار به مددجويان تحت پوشش و خانواده آنان ارائه شده است.

درپايان اميد است كه مسئولين كليه دستگاهها در تمام سطوح با اتخاذ تدابير ويژه اي به كمك مراكز مراقبت بعد از خروج سازمان زندانها و اقدامات تاميني و تربيتي شتافته و زمينه رشد و ارتقاي هرچه بيشتراين مراكز را جهت پيشگيري از وقوع جرم مجدد و افزايش امنيت و سلامت رواني جامعه فراهم كنند.

تعداد بازدید از این صفحه: 15193